Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
(strona 1)
" XVII. KRÓL MICHAŁ KORYBUT WIŚNIOWIECKI. Pierwszy raz to zdarzyła się w Polsce abdykacya. Pomimo wielu nieprzyjaźni jakie miał w narodzie Jan Kazimierz, żal był powszechny i niezmyślony, kiedy składał koronę; a..."
(strona 2)
" Siedmiogród wstydem się odział, a Europa nabrała przekonania o prawdziwej sile narodu Polskiego. Takie obejrzenie się szlachty po sobie i zwątpienie króla, co dobrowolnie porzucał ster rządu, po tylu nieszczęść przetrwaniu,..."
(strona 3)
" podkanclerzy koronny i Stanisław Krzycki podkomorzy kaliski odzywają się pierwsi za Michałem Wiśniowieckim, zalecając do tronu tę ostatnią latorośl Gedymina, potomka tyle zasłużonego rodu książąt. Z podziwieniem wszystkich, ubogi i..."
(strona 4)
" edukacyą i utrzymanie na później. Matka jego była Gryzelda Zamojska (córka Tomasza w. kanclerza a wnuczka Jana hetmana w. koronnego) Michał nie mając ani urzędu żadnego, ani majątku, chcąc mieć udział w obieraniu króla,..."
(strona 5)
" Sejm zaraz koronacyjny zerwany został przez Olizara posła kijowskiego, z prywatnej do króla urazy, iż starostwo krosińskie dał Janowi Tarle, a Olizar chciał je otrzymać na exulantów Kijowskich (1). Rok następny był zapełniony..."
(strona 6)
" Wołoszczyznę i Multany, ostatnie krainy długo szarpane z obu stron a dzielące Polskę od Turcyi. Niepodobna dziwić się Korybutowi że skłonić się musiał do podpisania Buczackiego traktatu; w tak przykrem położeniu cóż miał czynić?..."
(strona 7)
" Kiedy tak partya przemożnych panków, pod wództwem prymasa i hetmana usiłuje poniżyć króla, wtedy drobniejszy naród szlachecki, w tem obrażaniu majestatu królewskiego, widząc woli swojej poniżenie, usiłuje wzmocnić powagę i władzę..."
(strona 8)
" na czele którego bądź stronnictwa, zawsze ogromnym prawda kosztem, ale byłby okupił naprawę Rzeczypospolitej. Konfederacya Gołębiowska naprzykład złożona z drobniejszej szlachty, byłaby tron podparłszy zatamowała drogę do..."
(strona 9)
" Sejm pacificationis ciągnie się spokojnie, uchwały idą jednozgodnie, wojsko do 60, 000 pomnożone, obmyślane podatki, król Michał widzi pomyślniejsze chwile i świetne nadzieje na przyszłości Kończy się sejm i król wyjeżdża do..."
(strona 10)
" XVIII. JAN III SOBIESKI. Wojna turecka, co teraz zawrzała na Ukrainie, była trzeciej potędze siły względem Polski, a ostatnim upadkiem potęgi islamizmu garnącego się jako zaborca do Europy. Jagiellonowie dziedziczyli..."
(strona 11)
" śmiała. Główny atoli cel spełniła, bo otworzyła sobie drogę do Polski, Dniestr stał się odtąd jedyną już zaporą. Współcześnie Węgry przegradzając Turcyą od Niemiec, napadane i w połowie nieraz zagarniane, stają się polem..."
(strona 12)
" z prymasem przepraszają króla i stawa siła ogromna na wyparcie Turka z Ukrainy. Pomyślano tu wcześnie i o pokoju, aby odwrócić wszystkie siły Porty przeciw Austryi. Śmierć króla Michała przerywa planów Ludwika XIV następstwo, nowego..."
(strona 13)
" w wielkim hetmanie Sobieskim, Województwo ruskie hetmana królem mieć żąda, za ruskiem poszły inne województwa i wnet jednozgodnie Sobieski obwołany królem, pod imieniem Jana III. Mianował go biskup krakowski, bo wakowały: prymasostwo i..."
(strona 14)
" Królowa Marya Kazimira, Francuzka rodem, córka Henryka de la Grange, markiza d'Arquien, kobieta piękna, weszła w pierwsze małżeństwo z Janem Zamojskim, wojewodą sandomierskim (potomkiem wielkiego hetmana) w czasie jego pobytu we Francyi...."
(strona 15)
" Zaraz po koronacyi spieszył król na Ukrainę kończyć wojnę z Turkami, wojnę co potrzebowała nieustannych poświęceń i wytrwałości do końca. Jakoż chwila nieobecności Jana III przewagę Turcyi znowu posunęła głębiej w Ukrainie...."
(strona 16)
" dwika XIV zabiegi. Zwołany sejm 1677 roku pokój Żurawiński potwierdza, a Jan III widzi się nie królem ale kochankiem ludu któremu panuje. Poseł francuzki zręczną polityką wnet umysł króla ku sobie nakłania, Marya Kazimira idzie w..."
(strona 17)
" rojąc mu cudne nadzieje dla potomstwa na Wołoszczyznie. Austrya tryumfuje, ona wnet ciężar wojny z bisurmanem zwali na Rzplitą Polską, a sama wzmocni się u siebie i Francyi pogrozi. Atoli traktat Żurawiński nie pozwala zerwania, trzeba..."
(strona 18)
" gi wnet skłonić potrafił sułtana do wojny z Austrya a stanąwszy na czele 300, 000 wojska wchodzi do państw cesarskich i Wiedeń oblega. Zaledwie w ogólnym popłochu Leopold cesarz uciec zdołał ze stolicy państw swoich zagrożonej całą..."
(strona 19)
" Tym sposobem Wiedeń ocalał, a rozgromione wojska tureckie nie śmiały już ponowić zuchwałego zamiaru. Jan III po tem zwycięztwie wjechał do miasta w tryumfie i w kościele katedralnym ś. Szczepana, uroczystego nabożeństwa słuchał,..."
(strona 20)
" i złamanie skuteczne potęgi tureckiej co pomimo długich; wojen już nigdy góry w Węgrzech nad Austrya wziąć nie mogła. Z drugiej strony tymczasem Jędrzej Potocki kasztelan krakowski odparł dzielnie Turków napadających Podole,..."
(strona 21)
" na tg wojnę zyskać stanów Rzplitej przyzwolenie i pieniądz potrzebny. Jakoż za Jana III skarb nigdy nie był ubogim i szkatuła prywatna królewska zamożna zawżdy, stawiła Jana III w możności dokonania zamiarów. Jakoż roku 1685..."
(strona 22)
" wadzą króla ku Tatarom Budziackim, którzy z namowy hospodara pustosząc kraj za sobą coraz głębiej cofali się. Tak król w ogołoconym z żywności kraju dłużej działać nie mogąc, a wojsko wycieńczywszy znowu cofać się musiał do..."
(strona 23)
" Zaraz na sejmie 1689 roku, Sapiehowie popierają księcia nejburskiego interes, a gdy już ma być od dóbr Radziwiłłowskich odsądzony, Szyszkowski poseł ruski sejm zrywa, z namowy Sapiehów. Sejm ten pamiętny wyrokiem na Łyszczyńskiego..."
(strona 24)
" ce wyrok prymasa znosi. Biskup zapozywa hetmana przed sejm, a gdy strony się kłócą, sejm kończy się nieobraniem nawet marszałka. Tatarzy tymczasem w 60, 000 na Ruś wpadłszy, aż Lwów obiegli, ale Jabłonowski hetman zgromił ich, lupy..."
(strona 25)
" XIX. PODWÓJNA ELEKCYA Nigdy nie widziano większej niezgody w rodzinie królewskiej, jak po śmierci Jana III. Królowa chce być panią w rodzinie, królewicz Jakób znowu zamek królewski zawiera, strażą obstawia, aby matka..."
(strona 26)
" kiem Stefana Humieckiego stol. podol., zerwany przez posła czernichowskiego Horodyńskiego. W tak przykrem położeniu, stany skonfederowały się dla utrzymania wolnej elekcyi, a konfederacya, wspomniawszy sobie Jana III zabiegi, dla..."
(strona 27)
" który także podał się na kandydata do tronu, upadł zupełnie ze swoją partyą, a to skutkiem zawziętości matki. Partya francuzka wzięła górę, po niej następowała liczbą saska. Prymas d. 26 czerwca wziąwszy się do zbierania..."
(strona 28)
" z pożytkiem wielkim Rzplitej. Na tym sejmie dano pozwolenie Augustowi do zwołania w potrzebie pospolitego ruszenia dla skarcenia rokoszan, których za nieprzyjaciół kraju uznano. Teraz dopiero morzem do Gdańska przypłynął książę..."
(strona 29)
" XX. AUGUST DRUGI. widząc się na tronie ugruntowanym August II począł o dotrzymaniu paktów zamyślać i odebranie Kamieńca z rąk tureckich przedsięwziął. August II był znakomitym wojownikiem, mąż pełen cnót i..."
(strona 30)
" August II aby się umocnić tym więcej na tronie, który miał zamiar uczynić dla siebie i domu swojego dziedzicznym, zamyśla najpierwej o przymierzu z sąsiadami. Najpierwej z elektorem brandeburskim w przyjaźń zachodzi, zjeżdża się z..."
(strona 31)
" poznański. Najpierwej Rossya podpisała ugodę, następnie inne mocarstwa d. 4 stycznia. Ze strony sułtana Mustafy II posłowali: Mahomet Effendi kanclerz wielki Porty najwyższej i Mauro Cordato Scarlaty wielki sekretarz. Pokojem..."
(strona 32)
" Sejm pacificationis doszedł do końca szczęśliwie pod laską Szczuki referendarza koronnego, roku 1699 d. 16 czerwca poczęty. August wyprowadzić z Polski saskie wojsko przyrzeka. Tak przygotowawszy wszystko August, pod pozorem przyobiecanego..."
(strona 33)
" ny, którzy napróżno wzbraniali mu przeprawy, odpędza ich daleko i wszystkie zdobycze z kolei Augustowi II wydziera, Kurlandyą całą podbija. Tak zagrożona Rzplita na sejmie 1702 roku, naprzód usiłuje pogodzić Sapiehów z konfederatami..."
(strona 34)
" XXI. UPADEK AUGUSTA II. Nie zostawało tedy nic więcej Augustowi II jak orężem bronić praw swoich, a powziąwszy wiadomość o ściganiu go Szwedów, odwraca się i pod Kliszowem przyjmuje bitwę. August miał 14, 000..."
(strona 35)
" la XII. Szwedów liczono na 1, 200 zabitych a między nimi książę Holsztyński szwagier Karola XII. Następstwem tego zwycięztwa było wzięcie Krakowa przez Szwedów. Zbiera ostatki wojsk swoich August i około Sandomierza wzmacnia się...."
(strona 36)
" Karol XII spieszy do Warszawy dla przyspieszenia elekcyi i od siebie podaje jako jedynego kandydata do tronu Leszczyńskiego Stanisława, wojewodę poznańskiego. Biskup poznański Święcicki ogłasza go królem, pomimo zagrożenia klątwą..."
(strona 37)
" XXII. STANISŁAW LESZCZYŃSKI. Nowy król nie miał w narodzie żadnej siły podtrzymującej go, garstka Wielkopolan, i to tych co połączeniem się z prymasem cały naród oburzyli na siebie, nie mogła Leszczyńskiemu..."
(strona 38)
" wizyą saskiej piechoty pod dowództwami Schulemberga jenerała. Szulemberg zmuszony do bitwy wytrzymuje natarczywość jazdy szwedzkiej i nie da się nigdzie z stanowisk raz zajętych wyruszyć, ogniem praży nieprzyjaciela skutecznym. Noc..."
(strona 39)
" żywszy broń, bez wystrzału poddał się Karolowi XII i przyjął u niego służbę, tak haniebnie wszystko opuszczało sprawę dzielnego Augusta II. August znękany do ostatka, obawiając się zupełnego zniszczenia Saksonii, prosi o pokój i..."
(strona 40)
" August II zapomniawszy że Patkul jedynie był twórcą przymierza jego z Piotrem Wielkim, przypuszcza że on chce skleić przymierze Szwecyi z Moskwą. Tak podchlebcy wzięli górę nad umysłem statecznego w przyjaźni króla, a pozory tak..."
(strona 41)
" XXII. UPADEK KAROLA Tak urządziwszy interesa w Polsce, zamierzył Karol XII zwojować Moskwę, i w 32, 000 wojska udał się ku Grodnowi. Dla umocnienia zaś na tronie Stanisława Leszczyńskiego 6, 000 Szwedów w Polsce zostawia...."
(strona 42)
" Lowenhaupt nie może dosięgnąć Karola XII, nie zetknąwszy się z wojskiem Piotra W., a Piotr skoro go raz dostrzeże, nie dozwoli mu połączyć się z Karolem XII Jakoż Lowenhaupt spotyka wojska Piotra. W. w gubernii mścisławskiej i bitwy..."
(strona 43)
" XXIV. POWRÓT NA TRON POLSKI AUGUSTA II. Zaraz po zawarciu pokoju Alt - Ransztadskiego, protestowal się prymas Szembek Stanisław przeciwko temu traktatowi, toż samo uczynił Denhoff, marszałek konfederacyi Sandomierskiej, w..."
(strona 44)
" wszystkie rozporządzenia Karola XII, przez marszałka konfederacyi Wielkopolskiej Bronisza wykonane. Następnie potwierdzone pacta conventa Augusta II, konfederacya Sandomierska i przymierze z Piotrem Wielkim. Dla pogodzenia zaś wszystkich..."
(strona 45)
" Chomentowski Stanisław, poseł Rzeczypospolitej do Porty ottomańskiej, wyznaczony z sejmu 1612 roku, pokój Karłowicki odnawia szczęśliwie. Turcy z godną wielkiego narodu szlachetnością, warowali bezpieczny powrót przez ziemie Polskie..."
(strona 46)
" XXV. TARNOGRODZKA KONFEDERACYA. Pośród takiego odradzania się porządku, nowe wypadło nieszczęście,które zaburzyło Rzeczpospolitą. Sasi na kwaterach stojący w Polsce, stali się uciążliwymi Polakom wielu..."
(strona 47)
" kraju, składają wielką rade i zapozywają obiedwie strony walczące do Rawy, w województwie bełzkiem na rozprawę. Rozpoczęły się rozprawy na początku r. 1716. Pośredniczyli wojewodowie: Humiecki podolski, Franciszek Załuski..."
(strona 48)
" listopada 1717 roku. Następuje sejm ratyflkacyi, trwający siedm godzin tylko, zwany niemy. Sejm niemy ugodę Warszawską, po odczytaniu podpisać zmuszony — blizką obecnością wojsk Piotra W. mogących użyć siły na korzyść Augusta II...."
(strona 49)
" Qróżnowierców, poczyna się walka stronnictw, które słabną w ścieraniu się z sobą, a w osłabianiu wzajemnem obalają całą budowę polityczną. Nastąpiło odrętwienie wewnętrzne, bo odebrano narodowi siłę woli, jedność, a siejba..."
(strona 50)
" się to wszystko przez króla, a król usłuchać musiał Jezuitów, bo przez nich zamierzał dziedzictwo tronu dla swojej familii w Polsce zapewnić. Współcześnie agitujący się sejm, wołał napróżno o sprawiedliwość. Kopeć, jeden z..."
(strona 51)
" rzysz prac Piotra W., także starał się o księstwo kurlandskie. Rzeczpospolita wyznacza kommisyą r. 1727, która sprawę rozpoznawszy postanowiła: "że Kurlandya po zmarłym bezpotomnie Ferdynandzie, do Polski powróci i na wieki wcieloną..."
(strona 52)
" Gdy po tyloletnim bezrządzie była nadzieja naprawy o której sejm nadzwyczajny zwołany przez Augusta II roku 1733 do Warszawy miał stanowić, a August II spiesznie zdążał z Saksonii, nowe przypadło nieszczęście. W czasie agitującego..."
(strona 53)
" XXVI. KRÓL STANISŁAW LESZCZYŃSKI. Polak po szkodzie: dobre było przysłowie i podług niego też działo się wiecznie w narodzie. Po Janie III odsądzono Piastów od tronu, obawiając się aby każdy z następców..."
(strona 54)
" wchodzili, a pod utratą życia i majątku zakazał im szukać protekcyi u postronnych mocarstw. Elekcya naznaczono na dzień 26 sierpnia, a stany uroczyście zobowiązały się obrać tylko Piasta, oddalając od tronu wszystkich książąt..."
(strona 55)
" Zaraz też na sejm elekcyjny wchodzi wojsko rossyjskie pod jenerałem Lascy, oświadczając zamiar bronienia swobód narodowych przeciw możnym albo burzycielom. Mimoto, naród postanawia wolą swoję objawić i począwszy sejm elekcyjny d. 25..."
(strona 56)
" Zostawało tylko mianować Stanisława królem. Ale wojewoda sandomierski sprzeciwił się temu, żądając poprzedniego porozumienia się z tymi co na Pragę odstąpili. Posłano tedy do nich dwóch senatorów i trzech posłów ziemskich...."
(strona 57)
" cya na tej elekcyi poparcie pod laską Ponińskiego. Pierwej stanęła jeszcze konfederacya pod Dzikowem marszałkostwa Tarły Adama Jasielskiego starosty, na obronę praw kardynalnych i elekcyi Stanisława Leszczyńskiego. Zaprzysięgli sascy..."
(strona 58)
" Stanisław król na trzy dni przed poddaniem się uciśnionego Gdańska zdołał ujść do Królewca. Gdańsk poddaje się dnia 30 czerwca, za upór płaci milion rubli Münichowi jenerałowi rossyjskiemu i tym się okupuje od rabunku, a prymas,..."
(strona 59)
" XXVII. AUGUST TRZECI. August III zastaje Polskę w największym nieładzie, w odrętwieniu zimnem, naród popadł w nieczynność Stare prawa Rzeczypospolitej poszły w zapomnienie, bo nie było siły wykonawczej. Pokrzywdzony, sani..."
(strona 60)
" Że zaś rozerwane stany jeszcze zbliżyć się i zjednoczyć nie mogły, niepodobna było sejmu zwoływać, na zaradzenie potrzebom Rzeczypospolitej. Zwołuje tymczasem August III radę wielką do Warszawy, na 24 stycznia 1735 roku, na której..."
(strona 61)
" brandeburskich. Odbył Stanisław król tę podróż pod imieniem hrabiego de Lingen; mimo takiego incognito, w przejeździe przez Berlin, podejmowany z honorami królewskiej dostojności właściwemi. Dopiero w roku 1736 dnia 23 czerwca,..."
(strona 62)
" Biron książę, był najwyższym podkomorzym imperatorowej Anny. Współcześnie zaniesionemu przedstawieniu Anny imperatorowej do Augusta III, jenerał Bismark, komendant Rygi, szwagier Birona, odbiera rozkaz Anny, aby obrał skuteczne środki..."
(strona 63)
" Polska obojętna w tej sąsiadów wojnie, wiele ucierpiała jednakże, gdy przez jej ziemie obcy przechodzą dowolnie, prowidując się jej kosztem. Były protestacye hetmanów i użalania się dworów, atoli Turcya tłumaczyła się, że to robi..."
(strona 64)
" XXVIII. WSPÓŁCZESNE WYPADKI W POLSCE SIEDMIOLETNIEJ WOJNIE. Ważnym był rok 1740 w wypadki, śmierć atoli cesarza Karola VI najwięcej obudziła walk i namiętności w całej Europie. Dwie najgłówniejsze wojny wywołała..."
(strona 65)
" zdołała. Położenie samo kraju pod względem militarnym tak było niedogodne, że pruskie królestwo za pierwszem wojsk nieprzyjacielskich wkroczeniem mogło być przecinane na kilka części, a rozerwane siły nie mogły się łączyć. Znał..."
(strona 66)
" Zaraz też wystąpił z prawami swojemi dzielnie, poparty od Francyi, a August III mimo zobowiązań, także dopominać się praw swoich poczyna. W tymże samym prawie czasie Fryderyk II (Wielki) na tron pruski wstępował. Odnawia on zapomniane..."
(strona 67)
" Sześć tygodni schodzi na zakłóceniach z tego powodu, aukcya wojska nie dochodzi. Jeszcze przy samym schyłku sejmu wołają powiaty: "wojska! wojska!, ale wołają daremnie. Fatalna noc zapadła, sejm skończony, wojska nie masz, podatków..."
(strona 68)
" dwóch latach do otwartej przyszedł wojny, a król całych usilności dołożył do zakończenia tych niepokojów. Roku 1753 Janusz Sanguszko marszałek nadworny litewski dzieli ordynacyą ostrogską, której był dziedzicem. Pułk ordynacki i..."
(strona 69)
" nabawiło ogromnych strat obywateli kraju. Pieniądze te zwano pospolicie bąkami. Tym sposobem Fryderyk miał z bezwładnej Polski połowę jej gotowizny w pomoc. Widząc zaś nieład i ociężałość narodu, ponad granicami z początku, powoli..."
(strona 70)
" Po wielu użalaniach się daremnych dopiero w r. 1761 wyznaczona kommissya od stanów Rzplitej zjeżdża do Torunia, dla rozpoznania krzywd od Fryderyka obywatelom Wielkopolski poczynionych. W tymże roku stanęły ustawy o monecie fałszywej. W..."
(strona 71)
" XXIX. USIŁOWANIA NOWATORÓW. opowiadaniu dziejów Augusta III, pominęliśmy to wszystko, co działo się w kraju na korzyść Polski, wyliczyliśmy tylko suche czyny, dokonane przez króla i stany rządzące. Stany atoli były do..."
(strona 72)
" Francyi, a z niej promieniują wszędzie. Stanisław Leszczyński, osiadłszy w dożywotniej Lotaryngii, w Nancy, utrzymuje dwór liczny, pomiędzy Francuzami otwiera wstęp dla Polaków, wiele młodzi towarzyszyło mu od czasu ustąpienia z..."
(strona 73)
" jezuickim, zbierali prawa Rzeczypospolitej w porządne księgi, słowem, dźwignęli silnie historyczną część literatury ojczystej. W takich usiłowaniach, co chwila przybywają mężowie idący w pomoc narodowi. Załuscy, Jędrzej Stanisław..."
(strona 74)
" Czartoryjscy początkami swojemi sięgali książąt litewskich, szli od Gedymina, pokrewni z Jagiellonami, posiadali ogromne majątki. Na czele tego domu stali dwaj bracia: August wojewoda ruski i Michał kanclerz litewski, ci stanowili..."
(strona 75)
" XXX. OSTATNIA ELEKCYA I PANOWANIE STANISŁAWA AUGUSTA. Zaraz po śmierci Augusta III, prymas Łubieński zwołuje sejm konwokacyjny na dzień T maja 1764 roku. Na sejmie konwokacyjnym występują zbrojno dwie partyę. Sejm..."
(strona 76)
" Dnia 8 września, Stanisław August Poniatowski odbiera na zamku powinszowania posłów cudzoziemskich, mianowicie: rossyjskiego, angielskiego, duńskiego, pruskiego i kurlandzkiego. Dnia 13 września zaprzysięga, stosownie do czasu i..."
(strona 77)
" potrzebny, Zamiary swoje odziewają troskliwością o całość dawnego porządku rzeczy. Nowy ład i reformy uważają za ujmę swoim przywilejom. Dyssydenci tyle lat uciskani, gdy znajdują opiekę i protekcyą monarchów ościennych, którzy..."
(strona 78)
" 176? roku, dyssydentom daje wszelkie swobody. Mimo to nowatorzy wystąpiwszy z projektami ulepszeń, upadają jako burzyciele porządku uważani, od niektórych obywateli poważnych zagraniczną pomocą silną. Zalimitowano sejm do 1 lutego 1768..."
(strona 79)
" odbywają się ważne sprawy. Gdy więc starodawna niechęć zrażała umysły od Austryi, tak więc reformatorzy nie mogli liczyć na żadną pomoc zewnętrzną od Zachodu i Południa. Krasiński obraca się do Turcyi i Francyi, pierwszą..."
(strona 80)
" Tegoż czasu (r. 1768 d. 4 listopada) za staraniem Francyi, przy zręcznem działaniu posła francuzkiego Vergenne porta ottomańska wypowiedziała wojnę Rossyi. Gdy więc Rossya zajęta była wojną z Turcyą i mniej przysłać mogła wojsk na..."
(strona 81)
" Zwołany sejm nadzwyczajny na dzień 19 kwietnia 1773 roku, układa się o ostateczne rozgraniczenie, z posłami trzech mocarstw.Świeżo zniesiony bullą papiezką zakon jezuicki, usuwa w Polsce tę ostatnią fanatyzmu podstawę. Dobra..."
(strona 82)
" Poczynają się więc wahania króla Stanisława i stanów na obiedwie strony. Pod temi to podwójnemi działaniami poczyna się sławny sejm czteroletni. Atoli jeszcze rosną stronnictwa. Dnia 17 listopada 1790 r. na sejmikach z wzorową..."
(strona 83)
" SPIS RZECZY zawartych w tomie drugim. I. Pierwsza elekcya ... 1 II. Ucieczka Henryka ... 9 III. Batory i Zamojski ... 15 IV. Jan Zamojski w bezkrólewiu ... 27 V. Zygmunt III i jego polityka ... 34 VI. Początki niezgod domowych ... 38 VII...."