Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 16
dwika XIV zabiegi. Zwołany sejm 1677 roku pokój Żurawiński potwierdza, a Jan III widzi się nie królem ale kochankiem ludu któremu panuje.
Poseł francuzki zręczną polityką wnet umysł króla ku sobie nakłania, Marya Kazimira idzie w pomoc posłannikowi Ludwika XIV, a Jan III mimowolnie staje się narzędziem i sprzymierzeńcem Francyi. Gdy bowiem Austrya intrygami gabinetu francuzkiego widzi się zagrożoną, szuka wzmocnienia w Niemczech, i elektora brandeburskiego usiłuje do siebie przeciągnąć. Spostrzega to Francya i wnet piorun na elektora brandeburskiego wygotowała, poburzywszy przeciw niemu Szwedów. Szwecya 16, 000 wojska wysyła do Prus elektorskich, a Jan III pozwala na przeprowadzenie go przez ziemie Rzeczypospolitej: Inflanty, Kurlandyą i Żmudź, bo obiecano mu cześć zawojowanych Prus odstąpić na dziedzictwo dla jego familii. Nic nie wskórały uskarżania się elektora, a gdy widzi się zostawionym samemu sobie, zbiera wszystkie siły, przez ziemie Rzeczypospolitej na obronę księstwa swojego idzie, Szwedów wszędzie poraża do Kurlandyi przez Żmudź przepędza. Z 16, 000 tysięcy zaledwie 2, 500 do Inflant niedobitków szwedzkich pod wodzą jenerała Horna powraca.
Tymczasem dojrzewał pokój ogólny, traktowany pomiędzy Francyą a mocarstwami europejskiem!, 1678 roku stawa ostatecznie w Nimedze: elektor brandeburski godzi się z Szwecyą z obudwu stron zadowolnieniem, a Jan III traci wszystkie dla rodziny swojej nadzieje w Prusach. Marya zaś Kazimira jako już bezużyteczne dla Francyi narzędzie, opuszczona przez Ludwika XIV, widzi się poniżoną zupełnie. Ludwik XIV odmawia jej godności książęcej dla jej braci, a dumna kobieta, w żądzy zemsty, przerzuca się wnet do Austryi i znowu intrygami swojemi Jana III klei w przyjaźń z cesarzem,