i złamanie skuteczne potęgi tureckiej co pomimo długich; wojen już nigdy góry w Węgrzech nad Austrya wziąć nie mogła.
Z drugiej strony tymczasem Jędrzej Potocki kasztelan krakowski odparł dzielnie Turków napadających Podole, hospodarów Maltańskiego i Wołocha do uznania poddaństwa Polsce przymusił i załogi Polskie i kozackie w Jassach pod wodzą hetmana kozackiego Kunickiego w ziemiach obudwu zostawił. Jan III ściągnąwszy wojska ustąpił z ziem węgierskich przenosząc wojnę do Ukrainy. Tymczasem przymierzem nowem wzmacnia się Austrya do traktatu Warszawskiego przybierając Wenetów.
Francya na nowo usiłuje rozerwać Jana III z cesarzem sprzymierzonych, a margrabia de Bethun pod pozorem widzenia się z królową do Polski wysłany ma być wykonawcą tego zamiaru. Mimo to partya austryacka wsparta silnie Jezuitami w Polsce przeważa ku sobie króla Jana a między Rzecząpospolitą Polską i Francyą nowe wzniecono niesnaski — obrazą dokonaną na margrabi de Vitri pośle francuzkim, do którego okien służba Tyszkiewicza strzelała podochocona trunkiem. Wysłany do Francyi dla dania satysfakcyi Ludwikowi XIV Jan Wielopolski kanclerz koronny załagodził te niesnaski, winowajcy bowiem na śmierć skazani salwowali się ucieczką, a Tyszkiewicz uwięziony za niekarność dworu swojego, wnet odzyskał wolność. Francuzka z austryacką polityka rozwijając się w Polsce wprawia ją w nieład; Marya Kazimira coraz więcej intrygami swemi zbiera tylko niechęć dla Jana III. Król hetmani w polu jedynie, zawojowany w domu od żony, a polityką obcych powodowany. Austrya nieustannie pobudza Jana III, aby zerwawszy pokój z Turcyą opanował Multany i Wołoszczyznę dla swojej famili. Królowa wszystkich używa intryg, aby