Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 32
Sejm pacificationis doszedł do końca szczęśliwie pod laską Szczuki referendarza koronnego, roku 1699 d. 16 czerwca poczęty. August wyprowadzić z Polski saskie wojsko przyrzeka.
Tak przygotowawszy wszystko August, pod pozorem przyobiecanego krajów odpadłych odbierania wojnę wypowiada Szwecyi i zaraz do Inflant wkracza, bez dołożenia się stanów Rzplitej. Przyczyną do tej wojny było przymierze z Danią i Rossyą zawarte, a przynosiło ono jedynie Augustowi korzyść, nie Rzplitej; w każdym bowiem razie na słabości jedynie ale nie na mocy sąsiadów zyskiwała.
Feldmarszałek Fleming na czele Sasów pierwszy wkracza do Inflant a za nim August II w 12 tysięcy wojska Polskiego. Jenerał szwedzki Willing dwa razy na głowę pobity cofa się ku północy, August II mnóstwo szwedzkich miast bierze.
Sród tych powodzeń Augusta, na Litwie domowa wojna wybuchła. Sapiehowie w niesłychaną dumę wzbiwszy się, uciskają drobną szlachtę. Ta Michała Sapiehę koniuszego litewskiego rozsiekała pod Lejpunami, i niedaleko Olkiennika zawiązuje konfederacyą.
Olkiennicka konfederacya Sapiehów za nieprzyjacioł kraju uznaje i dobra ich konfiskuje. Sapiehowie uciekają się pod opiekę Augusta II, a gdy ten zaprzątniony wojną szwedzką żadnej im pomocy nie daje, a w duszy jest ich przeciwnikiem, Sapiehowie poznawszy swoje niebezpieczeństwo uciekają się pod protekcyą Karola XII. Ale ten czyn spowodowało samolubstwo, Sapiehowie stają się zdrajcami kraju.
Karol XII spotyka pod Narwią 60, 000 Moskwy, zniósłszy je idzie przeciwko Augustowi II, przechodzi Dźwinę, spotyka Sasów pod jenerałem Stejnem na drugiej stronie Dźwi-