Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 35
la XII. Szwedów liczono na 1, 200 zabitych a między nimi książę Holsztyński szwagier Karola XII. Następstwem tego zwycięztwa było wzięcie Krakowa przez Szwedów.
Zbiera ostatki wojsk swoich August i około Sandomierza wzmacnia się. Małopolska szlachta wierna swojej przysiędze podnosi oręż za sprawę Augusta II i formuje konfederacyą Sandomierską. Senat w Toruniu zebrawszy się konfederacyą Sandomierską uznaje za narodową i potwierdza. Wysłany w poselstwie od konfederacyi do Karola, Stanisław Morsztyn wojewoda mazowiecki z propozycyą pokoju, nie uzyskał pozwolenia nawet do mówienia o pokoju przed abdykacyą Augusta II. Tymczasem poseł francuzki doradza Karolowi XII przeniesienie wojny do Saksonii. Dowiedziawszy się August o knowaniach francuzkiego posła rozkazuje go uwięzić w Warszawie i do Saksonii uwozi. Prymas Radziejowski tymczasem pozornie traktuje o pokój, w gruncie zaś najwięcej Augusta potępia. August zbiera siły na wszystkich punktach. Ale największe jego wojsko saskie zbite od Karola XII pod Pułtuskiem, a jenerał Stejnau zaledwie uchronił się niewoli. Po tem zwycięztwie Karol oblega Toruń i szturmem bierze, Gdańsk okupił się pieniędzmi. Do takiej przywiedziony ostateczności August II wysyła do Piotra Wielkiego w poselstwie Działyńskiego Tomasza, w celu zawarcia ugody o wspólną przeciw Szwedom obronę.
Tej chwili dopiero prymas gdy intryga dojrzała i Wielkopolska konfederacya stanęła pod laską Piotra Bronisza, zwołuje sejm i otwarcie ogłasza d. 16 lutego 1705 roku, iż August II od tronu odpada i wyznaczył elekcyą nową.