XXII.
 
UPADEK KAROLA

Tak urządziwszy interesa w Polsce, zamierzył Karol XII zwojować Moskwę, i w 32, 000 wojska udał się ku Grodnowi. Dla umocnienia zaś na tronie Stanisława Leszczyńskiego 6, 000 Szwedów w Polsce zostawia. Jednym zapędem szczęśliwy Karol XII bierze Grodno, a pod Holerszynem zbiwszy wojska Piotra Wielkiego, Dniepr przechodzi i zmierza do Moskwy, tak samo jak Polskiem berłem zamierzywszy rozrządzić koroną Piotra Wielkiego. Idąc prosto do Moskwy, inaczej stanąłby Karol XII. Ale on zmierza przez Ukrainę Zadnieprską, dla opatrzenia się w żywność i amunicyą, a razem połączenia się z kozaczyzna Zadnieprską, ktora pod hetmanem Mazeppą z nim się połączyć przyrzekła. Tym obrotem przedłużonym, dał Karol Piotrowi W. czas do wzmocnienia się dosyć, a Piotr W. korzystał z każdej sekundy. Drugim powodem opóźnienia się Karola XII była nadzieja posiłków z Szwecyi. Jakoż jenerał Lowenhaupt prowadził mu 12, 000 ludzi i ogromne zapasy amunicyi, żywności i wszelkiego rynsztunku wojennego. Błąd ten Karola XII, zmienił cały los jego. Dotąd zwycięzca, teraz same klęski liczyć poczyna, bo błąd z błędu snuje się na ciągłą stratę.