Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 63
Polska obojętna w tej sąsiadów wojnie, wiele ucierpiała jednakże, gdy przez jej ziemie obcy przechodzą dowolnie, prowidując się jej kosztem. Były protestacye hetmanów i użalania się dworów, atoli Turcya tłumaczyła się, że to robi co Rossya, Rossya znów z Turcyi przykład bierze. Rossya wynagrodziła w jakiejś części szkody obywatelom Ukrainy. W tymże czasie pożegnał się z tym światem prymas Potocki, jeden z najzacniejszych senatorów, na miejsce jego mianowany prymasem — biskup kujawski Szembek Krzysztof.
Roku 1740, imperatorowa Anna umiera. Upadek Birona pociąga za sobą nowe kłótnie o Kurlandyą, prawa Polski do tego kraju powoli nikną, gdy nie było wojska do ich poparcia. Stosownie do woli regientki, stany kurlandzkie, nie radząc się Rzeczypospolitej Polskiej, a lękając się jedynie wkroczenia wojsk regientki, na dniu 20 czerwca 1741 roku zbierają się do Mitawy, w celu obrania nowego pana. Hrabia Maurycy de Saks, o którym już za Augusta II wspominaliśmy, odezwał się ze swojemi do Kurlandyi pretensyami, przez posła swego barona de Dieskau. Mimo jednakże wszystkich jego protestacyj, stany kurlandzkie obrać musiały księciem Ludwika ks. brunświckiego na Lunenburgu, brata rodzonego męża regientki Anny.
Wstąpienie na tron Elżbiety polepszyło los Birona, a Münich obalony, los jego dawniejszy zajmuje; Kurlandya znowu więc czeka zmiany.