Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 68
dwóch latach do otwartej przyszedł wojny, a król całych usilności dołożył do zakończenia tych niepokojów.
Roku 1753 Janusz Sanguszko marszałek nadworny litewski dzieli ordynacyą ostrogską, której był dziedzicem. Pułk ordynacki i szlachta wołyńska protestowali się przeciw takiemu podziałowi. Dziedzic zanosi remanifesta. W takiem zakłóceniu hetman w. koronny Dubno stolicę ordynacyi wojskiem komputowem osadza, król zaś wyznacza kommissyą do administrowania ordynacyi pod przewodnictwem Andrzeja Załuskiego biskupa krakowskiego, która w r. 1758 skasowana, a dobra ordynatowi księciu powrócone.
Największe klęski z czasów panowania Augusta III poniosła Polska w siedmioletniej wojnie. Marya Teressa cesarzowa, odetchnąwszy po pierwszej wojnie, a Francyą przez ministra Kaunitz związawszy silnie z sobą, wypowiada wojnę Fryderykowi II Wielkiemu i odebrać stracony Szląsk zamierza. Fryderyk W. z jedną tylko Anglią w przymierze wchodzi, rozpoczynając wojnę z całą niemal Europą. Stawały bowiem przeciw niemu: Francya, Austrya, Saksonia, a później i Rossya. Hiszpania na samym końcu wchodzi do przymierza przeciw Fryderykowi, jedna więc tylko Polska obojętną zostaje tym wypadkom.
Mimo nalegań króla, Rzeczpospolita tak jest bezwładną, tak paraliżowaną, że nie może ocucić się z uśpienia w jakie popadła. Tymczasem Fryderyk Augusta III wyrugował z Saksonii, a z Polski tak korzysta jakby z najlepszego sprzymierzeńca. Fałszuje monetę którą zasypuje całą Polskę za pośrednictwem żydów, wyciągając stare tynfy i talary. Do tego stopnia Fryderyk W. u siebie monetę upodlił, że nie miała dziesiątej części wartości, a zasypawszy nią Polskę, zostawił ją wtej ostateczności, że w niepodobieństwie zredukowania musiały stany całkiem skasować te pieniądze, co