Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 7
Kiedy tak partya przemożnych panków, pod wództwem prymasa i hetmana usiłuje poniżyć króla, wtedy drobniejszy naród szlachecki, w tem obrażaniu majestatu królewskiego, widząc woli swojej poniżenie, usiłuje wzmocnić powagę i władzę króla. Potomek godny Wielkiego Stefana Czarneckiego, co koronę Janowi Kazimierzowi przywrócił, także Stefan Czarniecki, pisarz polny koronny, zawiązuje konfederacyą Gołębiowską, na której czele staje.
Konfederacya Golębiowska była pierwszem objawieniem usiłowań narodu — do podniesienia podupadłej władzy królewskiej. Ale usiłowania te nie były dobrowolnem zrzekaniem się swobód na korzyść samowladztwa, ale wolą usiłującą zmusić do szanowania swobód narodowych dumne panki. W Michale Korybucie poniżonym, naród szlachecki widział własne poniżenie. Pierwszą uchwałą konfederatów Gołębiowskich było: "Uznanie prymasa Prażmowskiego i dwóch jego braci wojewodę płockiego i chorążego naddwornego, nieprzyjaciołmi kraju, urzędy i majątki ich konfiskują się na skarb publiczny. Wszyscy zaś posłowie ziemscy, co będąc narzędziami prymasa i jego partyi, sejmy pod królem Michałem składane zrywali, uważając się za zdrajców kraju ohydnych. "
W takiem niebezpieczeństwie, prymas i hetman zbierają swoich przyjaciół w Łowiczu i naradzają się, coby uczynić im wypadało dla ubezpieczenia swego? i wiążą się silnie, zamyślając bronić się orężem. W takiem niebezpieczeństwie znajdują się gotowi obywatele, na poświęcenie wszystkiego dla dobra Rzeczypospolitej i usiłują uciszyć grożącą burzę i otwierającą się wojnę domową.
Często serca poczciwe, bez sił umysłowych po temu, w najlepszych zamiarach poczynając działać, błądzą. W obecnem położeniu rzeczy, gdyby umysł potężny stanął był