176? roku, dyssydentom daje wszelkie swobody. Mimo to nowatorzy wystąpiwszy z projektami ulepszeń, upadają jako burzyciele porządku uważani, od niektórych obywateli poważnych zagraniczną pomocą silną. Zalimitowano sejm do 1 lutego 1768 roku.
Adam Krasiński biskup kamieniecki, jeden z najgorliwszych nowatorów, pełen zdolności ku temu, emigruje za granicę, nie widząc się bezpiecznym w kraju i poczyna działać na dworach mocarstw europejskich, z jednej strony, a tajemnie stronnictwo tworzy w Polsce, gotowe do wykonania jego planów.
Cała Europa naówczas pracowała nad uregulowaniem równowagi sił pojedynczych, w celu utrwalenia wiecznego pokoju. Prusy gieniuszem Fryderyka Wielkiego dźwignięte do rzędu mocarstw silnych., jużto zaborami pomnożone w ziemiach, już sprężystością gabinetu Fryderyka, stanęły na czele polityki europejskiej. System zaokrąglenia (arrondis-sement) powszechnem był zadaniem gabinetów. Prusy wiele miały jeszcze do zrobienia, gdy pojedyncze państwa części rozerwane były i rozwleczone dziwacznie, rozdwajając tem położeniem siłę materyalną nowej monarchii. Francya tak silna i wszechwładna pod Ludwikiem XIV, teraz jakby osłabła, gabinet jej zniedołężniał, rząd stracił siłę, już powoli wszystko psuło się do reszty i gotowało do wielkiej reformy, poczętej blizko końca XVIII wieku. Francya więc już na zewnątrz nie promieniuje, bo wewnątrz układają się reformy. Anglia znowu staje na szczycie potęgi, jako pani wód, dźwiga swój przemysł wewnętrzny, a na odległych morzach zdobywa stanowiska wygodne do spieniężania domowych płodów i wyrobów. Tak więc Zachód dawniej stojący na czele polityki europejskiej, staje się obojętnym, a działalność występuje na północy i wschodzie Europy —