Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 6 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 81
Zwołany sejm nadzwyczajny na dzień 19 kwietnia 1773 roku, układa się o ostateczne rozgraniczenie, z posłami trzech mocarstw.Świeżo zniesiony bullą papiezką zakon jezuicki, usuwa w Polsce tę ostatnią fanatyzmu podstawę. Dobra pojezuickie wzięte na fundusz edukacyi publicznej, ustanowiona kommissya edukacyjna zapewniła nadal porządniejsze wychowywanie młodzieży. Ustanowienie rady nieustającej przy boku króla mającej zostawać, złożonej z senatorów i posłów ziemskich, jest najważniejszą czasu tego uchwałą. Jakoż sejm chwilowo zawieszany trwał od roku 1773 do r. 1775, a na nim uchwalono wiele pożytecznych ustaw, dźwigających wewnętrzną siłę. Urządzenie raz na zawsze starostw, ustanowienie podatków stałych, pozwolenie nabywania dóbr nieszlachcie; były to uchwały bardzo ważne, mimo to porządek wewnętrzny co chwila wzruszany duchem partyj. Dwanaście lat następnych pokoju i prac drobnych lubo nie wzmacniają siły wewnętrznej do wystarczającej siły potrzebom czasu, jednak wydają wiele owoców. Przez czas trwającej wojny z Turcyą, gdy Rossya i Austrya zajęte, Fryderyk Wielki silnie powstaje, rozpina swoich planów sieć wielką i gruntuje wpływ swój przeważny w Polsce. Ale w tym czasie wielki ów polityk umiera, a na tron jego wstępuje synowiec Fryderyk Wilhelm II. Polityka gabinetowa naówczas w szybki ruch wprawiona. Król pruski wiąże się z Anglią, Austrya z Francyą, tworzą się siły i charaktery dążeń osobnych. Interesem Prus jest zachować przegrodę silną między krajami swojemi a Rossyą i Austrya, potężnemi monarchiami.